ทำไมญี่ปุ่นเก่งมาราธอน?

ผมจะไม่เขียนว่าทำไมนักวิ่งญี่ปุ่นเก่ง

เพราะระยะอื่นๆ ที่ไม่ใช่

มาราธอนพวกเขาก็มี

ความใกล้เคียงชาติอื่นๆ

ในเอเชีย และในระดับโลกก็สู้ไม่ได้

แต่ถ้าเป็นมาราธอน

ญี่ปุ่นเชี่ยวจัดมาก

เบอร์ 1 เอเชียและเคย

ขึ้นไปถึงอันดับ 1 ของโลก

ปัจจุบันอยู่ที่ 3 รองแค่

เคนย่าและเอธิโอเปีย

และมีนักวิ่ง Sub-2:10

มากที่สุดในโลก

ถ้าตอบคำถามนี้ได้แค่

ข้อเดียวสั้นๆ คือ Ekiden

🎽 วิ่งผลัด (Ekiden)

ระบบวิ่งผลัดของญี่ปุ่น

เกิดขึ้นจากบิดามาราธอน

ชิโซ คานาคูริ เมื่อ 102 ปีที่แล้ว

จุดประสงค์คือเพื่อสร้าง

นักวิ่งมาราธอน

ผมจะไม่เล่าในมุมของญี่ปุ่น

แต่จะพูดถึงในบริบทของไทย

เพื่อจะได้นึกภาพและเข้าใจง่าย

ลองนึกภาพทุกมหาวิทยาลัยในไทย

มีทีมกรีฑาที่มีนักวิ่ง 20-50 คน

เป็นระบบหอพักแคมป์ฝึกซ้อม

มีโค้ชหลายด้าน มีนักโภชนาการ

ประจำ ที่วางแผนอาหารตาม

โปรแกรมซ้อม กลางวัน

เรียนหนังสือ เช้าเย็นก็ฝึกซ้อม

ภาคฤดูร้อนก็เดินทาง

ไปเข้าแคมป์เก็บตัวในที่ต่างๆ

ประเภทแข่งขัน

เปิดฤดูกาลปลายปีเป็นวิ่งผลัด

ต้นปีแข่งถนน มาราธอน,

ฮาล์ฟ มาราธอน, 10 กิโลเมตร

กลางปีลงแข่งในระบบลู่ 100,

1,500, 5000, 10,000 เมตร

ก็ว่ากันไป

ระบบการแข่งก็มีตั้งแต่

ชิงแชมป์ที่จัดส่วนตัวของแต่ละ

มหาวิทยาลัยที่มหาวิทยาลัยอื่น

สามารถเข้าแข่งได้ ชิงแชมป์เมือง,

จังหวัด, ภูมิภาค, ชิงแชมป์ประเทศ

แต่ละรายการก็จะมีเมเจอร์ของตัวเอง

เช่น

10,000 เมตรชิงแชมป์ประเทศ,

เมเจอร์วิ่งผลัด 3 รายการใหญ่

รวมไปถึงงานวิ่งที่จัดขึ้น

ให้ประชาชนทั่วไปลงแข่ง

นักวิ่งในทีมนักมหาวิทยาลัย

เหล่านี้ ก็ถูกส่งลงแข่ง

👉 เหล่านี้คือมหาวิทยาลัย

ลองนึกภาพว่าระบบนี้

มันเริ่มมาตั้งแต่มัธยมต้น,

มัธยมปลาย เพื่อส่งนักวิ่ง

ต่อๆ กันมา คัดเอาเฉพาะ

ของดีขึ้นสู่มหาวิทยาลัย

จากมหาวิทยาลัยขึ้นสู่

ทีมองค์กร พนักงานบริษัท

ที่มีตำแหน่งเป็นนักวิ่ง

และงานของพวกเขาคือวิ่ง

คนที่ไม่เก่งพอก็ไม่ได้ไปต่อ

นี่มันคือระบบคัดสรรของ

ชาลส์ ดาร์วิน ชัดๆ

ที่เล่ามาคือไทยจริงๆ หรอ

เปล่า!! นั่นคือญี่ปุ่น

ผลงานจะดีขึ้นเมื่อได้แข่งขัน

ถ้าดูปฏิทินการแข่งของ

สหพันธ์กรีฑาญี่ปุ่น (JAAF)

ในหนึ่งปีจะพบว่ามีเยอะมาก

และแข่งเพื่อพัฒนานักวิ่ง

🔺 มาราธอน

นักวิ่งจากข้างต้นทั้งจาก

ทีมกรีฑามหาวิทยาลัยและ

อดีตทีมกรีฑามัธยมที่

ไม่ไปต่อในมหาวิทยาลัย

พวกเขามีพื้นฐานการวิ่งและ

ระยะสะสมที่เก็บมาหลายปีอยู่แล้ว

เมื่อวิ่งมาราธอนก็ทำให้วิ่งได้เร็ว

เพราะอย่างที่ทุกคนรู้ว่า

มาราธอนคือระยะสะสม

ตลอดชีวิตมันคือเกมยาว

เราจึงได้เห็นแม้แต่นักวิ่งสมัครเล่น

ก็สามารถวิ่งมาราธอน

ได้เร็วกว่าสถิติประเทศไทย

(เหมือน) ได้โดยง่าย

🔺 ความนิยม

ทำไมคนออกมาเชียร์

เต็มข้างถนน ตรงนี้

ความเป็นท้องถิ่นและครอบครัว

จะเริ่มเข้ามาเกี่ยวข้อง โรงเรียนในพื้นที่

ลูกหลานที่อยู่ในชมรมกรีฑา

คนละแวกบ้านครอบครัวก็ไปเชียร์เวลาแข่ง

รวมไปถึงศิษย์เก่าจากสถาบันต่างๆ

ทุกคนจะออกมาเชียร์ทีม

ที่ตัวเองผูกพันและสนับสนุน

ไม่ต่างจากทีมฟุตบอลที่เราเชียร์

เด็กเล็กที่ยังไม่ถึงวัย

ผู้ปกครองพามาดูก็ถูกปลูกฝัง

เรื่องการรักกีฬาตั้งแต่เด็ก

ทำให้เด็กหลายคนมีความฝัน

อยากเป็นนักวิ่งโดยเฉพาะ

เป้าหมายสูงสุดคือฮาโกเนะ

🔺 ภาพกว้าง

ทีนี้ลองนึกภาพ

ในสเกลที่ใหญ่ขึ้น

ทั้งหมดที่เล่าไปข้างต้น

มันเกิดขึ้นมาเป็น 100 ปี

คิดดูวัฒนธรรมมันฝัง

รากลึกขนาดไหน

อีกทั้ง DNA ความเป็นนักกีฬา

ก็ถูกส่งต่อกันมาจากรุ่นสู่รุ่น

หรือที่เรียกว่าพรสวรรค์

📌 まとめ

ที่นักวิ่งญี่ปุ่นเก่ง

ไม่เกี่ยวกับเรื่องอากาศเลย

มองย้อนกลับมาที่ไทยบ้าง

แค่เปรียบเทียบกับญี่ปุ่นก็ผิดแล้ว

เพราะเราเริ่มกันคนละที่

※ เหมือนคนมีเงินทุนกับคนที่เริ่มจากศูนย์

※ เหมือนคนต้นซอยกับท้ายซอย

※ เหมือนคนมีพรสวรรค์กับไม่มี

แล้วแบบนี้เราจะ

ทันเขาได้อย่างไร?

นี่คือคำถามที่ดีมาก!!

ตอบเลยว่าไม่ทัน

และเป็นไปไม่ได้

ถ้าระบบ Ekiden ของญี่ปุ่น

ยังคงแข็งแกร่ง อย่างน้อย

ก็ 10-20 ปีนี้ ไม่ใช่แค่ไทย

ทั้งเอเชียเลยด้วยซ้ำ

คิดแบบนี้ก็แสดงว่า

ไม่พยายามนะสิ?

เปล่าเลย เราแค่ต้องรู้ว่า

กำลังสู้ในสนามแบบไหน

และคู่ต่อสู้เป็นใคร

ผมว่าไทยควรมอง

ในอาเซียนก่อน

ซึ่งโชคดีมาก

ที่นักวิ่งญี่ปุ่นไม่ชอบมาแข่งแถวนี้

เป็นโอกาสที่เราจะได้

ต่อสู้กันอย่างสนุก

ผมว่าเราควรสู้ใน

สนามอาเซียนเอาแชมป์

ซีเกมส์กลับมาก่อน

อย่าไปเปรียบเทียบกับญี่ปุ่น

เรื่องเล่ารายทาง BKK-HKT