บทวิเคราะห์ งานวิ่งมาราธอนในญี่ปุ่น 2026
การแข่งขันเพื่อความอยู่รอด
ของงานวิ่งมาราธอน
ระดับประชาชนกำลังเข้มข้นขึ้น
จำนวนการแข่งขันเพิ่มขึ้น
งานวิ่งมาราธอนระดับภูมิภาค
หลายแห่งไม่สามารถจัดต่อได้
ในขณะเดียวกัน Tokyo Marathon
ก็ประสบความสำเร็จอย่างมาก
ทั้งจากแบรนด์ของงานเอง
และเมืองบวกกับความเชี่ยวชาญ
ด้านการจัดการ จนกลายเป็นหนึ่ง
ในงานวิ่งมาราธอนชั้นนำ
ของโลกในเวลาไม่ถึง 20 ปี
นับตั้งแต่เริ่มจัดงาน
🔺
การบริหารจัดการอย่าง
มีประสิทธิภาพจะถูกทดสอบ
Tokyo Marathon ครั้งที่ 19
ในปี 2026 นี้มีนักวิ่ง 39,000 คน
จากการสมัครลุ้นลอตโต้หลายแสนคน
ยอดเงินบริจาคที่ระดม
ได้จากงานนี้เกิน 1.2 พันล้านเยน
ปี 2013
Tokyo Marathon
ได้เข้าร่วมเป็นส่วนหนึ่งของ
มาราธอน เมเจอร์
ทำให้โตเกียวดึงดูดนักวิ่ง
จากทั่วโลกและเต็มความจุทุกครั้ง
ขณะที่อีกหลายงานในประเทศ
ต้องดิ้นรนเพื่อความอยู่รอด
🔺
จำนวนผู้เข้าเส้นชัยจึงลดลง
จากข้อมูลของมูลนิธิ R-bies
พบว่าในฤดูกาลมาราธอน 2024
มีการจัดงานมาราธอน
92 รายการในญี่ปุ่น
ซึ่งเพิ่มขึ้น 90%
เมื่อเทียบกับ 20 ปีที่ผ่านมา
อย่างไรก็ตาม
จำนวนผู้เข้าเส้นชัยอยู่
ที่ประมาณ 335,800 คน
ซึ่งต่ำกว่าจุดสูงสุดที่ 375,900 คน
ในปี 2018 ถึง 10%
นั่นหมายความว่างานมากขึ้น
แต่ตัวเลขนักวิ่งไม่เพิ่ม
อย่างมีนัยสำคัญ
ปี 2025
R-bies สำรวจนักวิ่ง 6,500 คน
พบว่า 50% เข้าร่วมการแข่งขัน
เพียง 0-3 รายการต่อปี และ 70%
ใช้เงินค่าสมัครทั้งปี
น้อยกว่า 50,000 เยน
🔺
กระบวนการคัดคนออกเข้มข้น
Matsumoto Marathon
ในเมืองมัตสึโมโตะ, นากาโน่
ตัดสินใจยกเลิกจัดงาน
ในพฤศจิกายน 2025
และไม่มีกำหนดการกลับมาจัด
เนื่องจากจำนวนผู้เข้าร่วม
ลดลงอย่างต่อเนื่องและ
การจัดงานขาดทุน
อีกทั้งต่อมาได้มีการเปิดเผยว่า
เจ้าหน้าที่ได้ทำการฉ้อโกง
ทางบัญชีเพื่อปกปิดการขาดทุน
การวิ่งมาราธอนในเมืองโคชู
ของจังหวัดยามานาชิ
ก็ตัดสินใจยุติการจัดงาน
ในปีเดียวกัน
และ Okazaki Marathon
ในเมืองโอคาซากิ จังหวัดไอชิ
ก็ยุติการดำเนินงาน
ในปีเดียวกันเช่นกัน
สาเหตุหลักมาจากต้นทุน
แรงงานที่สูงขึ้นและ
ปัญหาในการดำเนินงานอื่นๆ
🔺
แล้วจะทำอย่างไร?
R-bies ได้จัดอันดับงานวิ่ง
ที่คนญี่ปุ่นชอบที่สุดประจำปี
ซึ่งสิ่งที่นักวิ่งชอบส่วนมากจะเป็น
※ สนุกสำหรับทั้งครอบครัว
※ ผสมผสานกับแหล่งท่องเที่ยว
※ โอกาสในการทำลายสถิติ
ทาดาอากิ ฮายาโนะ
ประธานมูลนิธิโตเกียว มาราธอน
กล่าวว่า
"สิ่งสำคัญคือการไม่มอง
ว่ามันเป็นเพียงงานวิ่ง
แต่ต้องคิดถึงวิธีการออกแบบ
เรื่องราว และความน่าดึงดูดใจด้วย"
🔺
การบริหารจัดการที่ยืดหยุ่นผ่านมูลนิธิ
มูลนิธิโตเกียว มาราธอน
ซึ่งเป็นผู้บริหารจัดการงานวิ่ง
เป็นมูลนิธิที่จดทะเบียน
จัดตั้งเป็นนิติบุคคล
โดยทั่วไปแล้วงานวิ่งในญี่ปุ่น
คณะกรรมการจัดงานและ
คณะกรรมการบริหาร
จะมาจากข้าราชการท้องถิ่น
มักมีงบประมาณและ
งบการเงินแบบปีเดียว
ไม่สามารถเก็บกำไรหรือ
ขาดทุน แบบเฉลี่ยไปในปีถัดไปได้
เพราะมันคือระบบราชการ
งบประมาณเหลือหรือกำไร
ต้องส่งกลับส่วนกลาง
และรอจัดสรรงบในปีถัดไป
ส่งผลให้ค่าใช้จ่ายไม่ยืดหยุ่น
อีกทั้งพนักงานของรัฐบาลท้องถิ่น
มักถูกโยกย้ายทุกๆ สองสามปี
ทำให้ยากต่อการสะสม
องค์ความรู้และประสบการณ์
การจัดตั้งมูลนิธิทำให้
การบริหารจัดการงบประมาณ
และงบการเงินแบบหลายปีง่ายขึ้น
และสามารถจ้างและ
ฝึกอบรมพนักงานได้อย่างอิสระ
นอกจากนี้ยังช่วยให้
มีความยืดหยุ่นในการจัดงาน
และโครงการพิเศษต่างๆ
พนักงานเกือบ 60 คน
ของมูลนิธิโตเกียว มาราธอน
ส่วนใหญ่เป็นพนักงานประจำ
ของมูลนิธิฯ
"เราได้จ้างบุคลากร
ที่มีความเชี่ยวชาญสูง
ในด้านต่างๆ เช่น การบริหาร
จัดการงานอีเวนต์และการตลาด"
— ฮายาโนะ กล่าว
ONE TOKYO มีสมาชิก
มากกว่า 650,000 คน ในปี 2022
และมูลนิธิได้เปิดตัวงานวิ่งใหม่
Tokyo Legacy Half Marathon
โดยใช้เส้นทางวิ่งมาราธอน
ของการแข่งขันพาราลิมปิกโตเกียว
แม้ว่าอิทธิพลของโตเกียว
ในฐานะเมืองใหญ่จะแข็งแกร่ง
แต่ฮายาโนะชี้ให้เห็นว่า
สามารถสร้างกิจกรรม
ระดับภูมิภาคเพื่อเน้นลักษณะ
เฉพาะและดึงดูดนักวิ่งได้เช่นกัน
ปี 2027
มูลนิธิจะร่วมมือท้องถิ่น
จัดงาน Nagasaki Music Marathon
ที่นางาซากิเป็นครั้งแรก โดยมีแผนที่
จะสร้างกิจกรรมที่ผสมผสาน
ดนตรีและการวิ่งเข้าด้วยกัน
Osaka Marathon ก็กำลัง
ดำเนินการตามแบบ
ของ Tokyo Marathon
และจะปรับโครงสร้าง
การบริหารจัดการใหม่
จังหวัดและเมืองโอซาก้า
ตั้งเป้าที่จะจัดตั้งมูลนิธิ
ร่วมทุนภายในปี
งบประมาณ 2026
และได้รวมงบประมาณ
สำหรับเรื่องนี้ไว้ในข้อเสนอ
งบประมาณประจำปีแล้ว
จนถึงปัจจุบัน
งานโอซาก้าที่เป็นมาราธอน
ที่ใหญ่ของประเทศรองจากโตเกียว
จัดโดยจังหวัด เมือง และ
สมาคมกรีฑาโอซาก้า
โดยมีคณะกรรมการจัดงาน
ซึ่งประกอบด้วยผู้บริหาร
จากแต่ละองค์กร
จำนวนผู้สมัคร
ซึ่งเคยเกิน 150,000 คน
ลดลงนับตั้งแต่เกิดการ
ระบาดของโควิด-19
แต่เนื่องจากเมืองใกล้เคียง
ก็จัดมาราธอนด้วย
ทั้งโกเบและเกียวโต
ทำให้ผู้สมัครลดลงเหลือ
แค่ 60,000 คนในปี 2025
แม้จะเกินความจุ 3 หมื่นคน
ที่งานรับได้ แต่มันแสดง
สัญญาณของความนิยมที่ลดลง
"เรากำลังจะจัดตั้ง
หน่วยงานขึ้นใหม่ เพื่อทำหน้าที่
บริหารและจัดการกิจกรรมต่างๆ
ภายในเมือง เช่น โอซาก้า มาราธอน
และกิจกรรมอื่นๆ ที่เกี่ยวข้อง
เพื่อดึงดูดนักท่องเที่ยวให้มากขึ้น"
— ฮิเดยูกิ โยโกยามะ
นายกเทศมนตรีเมืองโอซาก้า กล่าว
🔺
ศาสตราจารย์เกียรติคุณ
คัตสึฮิโระ มิยาโมโตะ
แห่งมหาวิทยาลัยคันไซ
ประเมินว่าผลกระทบ
ทางเศรษฐกิจของงาน
วิ่งมาราธอน 67 รายการ
ที่ได้รับการรับรองจาก JAAF
ในปี 2024 มีมูลค่า 109.9 พันล้านเยน
เขาคาดการณ์ว่า
ความแตกต่างจะยังคงมีอยู่
ต่อไประหว่างการแข่งขัน
มาราธอนในเมืองใหญ่
ที่ได้รับความนิยม และ
การแข่งขันมาราธอน
ระดับภูมิภาคขนาดเล็ก
ที่จัดการได้ยาก
"ถึงแม้ว่ามาราธอนหลายรายการ
จะดึงดูดผู้คนจากภายนอก
แต่หลายรายการก็ล้มเหลว
ในการกระตุ้นเศรษฐกิจ
สิ่งสำคัญคือต้องทำงาน
ร่วมกันในระดับภูมิภาค
โดยการจัดกิจกรรมที่
ใช้ผลิตภัณฑ์ท้องถิ่นมากกว่า
แค่การแข่งขันวิ่งมาราธอน"
— เขากล่าว
.
.
📑 reference:
[1.] 加藤晶也. 市民マラソン優勝劣敗 20年で9割増、 地方で淘汰も 家族参加や名所 特色競う. Nikkei.
| 𝗔𝗯𝗼𝘂𝘁 𝗠𝗮𝗿𝗮𝘁𝗵𝗼𝗻